Đăng ngày Hiệu lực: 16/11/2026

Thiết kế bộ đề thi thử Công chứng viên theo Thông tư 17/2026/TT-BTP: Bài toán số lượng câu và độ khó Bài 2

Căn cứ: Thông tư 17/2026/TT-BTP; Thông tư 06/2025/TT-BTP

Những phân tích dưới đây là ghi chép và góc nhìn cá nhân của tôi trong quá trình trực tiếp phân loại, kiểm định và sắp xếp lại kho 2.485 câu hỏi đã duyệt trên trang Ôn thi Công chứng viên của Tokhai sau khi Thông tư 17/2026/TT-BTP có hiệu lực Chương II từ ngày 16/11/2026. Một số thông số là quy định cứng của văn bản pháp luật, phần còn lại là giả định kỹ thuật tôi đang dùng để cấu hình bộ đề thi thử trong lúc chờ Hội đồng kiểm tra của Bộ Tư pháp công bố Quy chế kỳ kiểm tra lần thứ sáu.

1. Bài toán số lượng câu hỏi: Vì sao tôi chọn giả định 50 câu cho cả hai bài

Thông tư 17/2026/TT-BTP chốt cứng thời gian làm bài (60 phút và 90 phút), ngưỡng đạt (50% và 70%) và yêu cầu Bộ câu hỏi nguồn phải gấp tối thiểu 03 lần số câu của một đề kiểm tra, nhưng để mở tổng số câu trong mỗi đề cho Hội đồng kiểm tra quyết định theo từng kỳ thi.

Khi đặt mình vào vị trí người thiết kế đề thi trên máy vi tính cho kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề công chứng, tôi thấy có hai lực kéo ngược chiều nhau đối với Bài 2 (90 phút):

  1. Lực kéo số câu tăng lên (hướng từ 70 đến 100 câu) xuất phát từ yêu cầu giảm sai số đo lường quanh vạch cắt 70% và hạn chế rủi ro lộ câu hỏi lẻ giữa các ca thi.
  2. Lực kéo số câu giảm xuống (hướng từ 40 đến 60 câu) xuất phát từ mục tiêu kiểm tra kỹ năng hành nghề tại khoản 1 Điều 5 Thông tư 06/2025/TT-BTP. Một câu hỏi kỹ năng thực chất buộc phải có dữ kiện về chủ thể, tài sản, hồ sơ công chứng hoặc trích đoạn điều khoản dự thảo hợp đồng, lời chứng để thí sinh phân tích. Nếu nhồi 80 hay 90 câu vào 90 phút (tức chỉ còn 60 giây cho mỗi câu, thấp hơn cả Bài 1 lý thuyết), người ra đề buộc phải cắt ngắn dữ kiện thành câu hỏi nhớ điều luật đơn lẻ. Khi đó Bài 2 sẽ mất khả năng đo kỹ năng tác nghiệp.

Bên cạnh đó, kỳ kiểm tra lần thứ sáu là kỳ đầu tiên áp dụng đồng loạt Luật Công chứng 2024, Luật sửa đổi năm 2026, Nghị định 104/2025/NĐ-CP, Nghị định 413/2026/NĐ-CP cùng hệ thống Luật Đất đai 2024, Luật Nhà ở 2023. Trong điều kiện Ban Đề thi phải làm việc tập trung cách ly để rà soát và chịu trách nhiệm về Bộ câu hỏi gấp ít nhất 03 lần đề chính thức, quy mô đề từ 40 đến 60 câu (tương ứng ngân hàng tối thiểu từ 120 đến 180 câu tình huống chuẩn cho riêng Bài 2) là mức hợp lý để kiểm soát độ chính xác pháp lý.

Từ các ràng buộc đó, tôi đang cấu hình mặc định trên Tokhai ở mức 50 câu cho Bài 1 (60 phút, trung bình 72 giây/câu, cần đúng từ 25/50 câu) và 50 câu cho Bài 2 (90 phút, trung bình 108 giây/câu, cần đúng từ 35/50 câu). Quỹ thời gian 108 giây mỗi câu của Bài 2 dài gấp rưỡi Bài 1, tương ứng với độ dài dữ kiện của câu hỏi tình huống hồ sơ. Trong mã nguồn của Tokhai, số lượng câu được tách thành thông số cấu hình độc lập để có thể chuyển ngay sang 40 hoặc 60 câu khi Bộ Tư pháp công bố Kế hoạch tổ chức kỳ kiểm tra.

Về băn khoăn đề 50 câu trên máy tính có dễ dẫn đến nhìn bài nhau trong phòng thi hay không, cơ chế phần mềm theo Điều 29 Thông tư 06/2025/TT-BTP (đã sửa đổi) khóa bằng ba lớp: máy chủ rút ngẫu nhiên một đề riêng từ Bộ câu hỏi gấp tối thiểu 03 lần cho từng tài khoản, đảo thứ tự câu hỏi và đảo luôn vị trí bốn phương án A, B, C, D. Hai thí sinh ngồi cạnh nhau chỉ trùng một phần nhỏ số câu ở các số thứ tự khác nhau, và với các phương án tình huống có cấu trúc tương đồng thì việc liếc màn hình máy bên cạnh trong 108 giây gần như không khả thi.

2. Điểm nghẽn lớn hơn số lượng câu: Hiện tượng "dễ ảo" khi chuyển tự luận sang trắc nghiệm

Khi rà soát thực tế kho 2.485 câu hỏi đã duyệt trên hệ thống (đang phân luồng gồm 1.566 câu Bài 1, 766 câu Bài 2 và 153 câu dùng chung), tôi nhận thấy rủi ro lớn nhất đối với người ôn thi nằm ở chất lượng phương án nhiễu và độ sâu suy luận của câu hỏi Bài 2.

Ba phép đo thực nghiệm trên chính kho câu hỏi của hệ thống trước đợt nâng cấp phương án nhiễu cho thấy rõ hiện tượng này:

  1. Khi tôi chạy bài kiểm tra đoán mù bằng mô hình (chỉ đọc 4 phương án A, B, C, D và che hoàn toàn phần câu hỏi) trên 913 câu thuộc phạm vi Bài 2, có tới 852 câu (93,3%) bị đoán trúng cả 2 trên 2 lượt. Trong đó, 633/913 câu (69,3%) có đáp án đúng đồng thời là phương án dài nhất và chứa nhiều mệnh đề rào đón nhất.
  2. Trong lượt làm thử Bài 2 hoàn chỉnh đầu tiên ghi nhận trên hệ thống vào ngày 21/11/2026 (50 câu, thời gian tối đa 90 phút), người làm đạt 47/50 câu (94%) chỉ sau 49 phút 03 giây, tức mới dùng 54,5% quỹ thời gian. Đáng chú ý là ở nhóm 38 câu gắn nhãn độ khó 3 theo cách phân loại cũ, tỷ lệ trả lời đúng lên tới 37/38 câu (97%). Ngược lại, trên các lượt thi thử Bài 1 cùng kỳ, ở nhóm câu có phương án nhiễu cân bằng (mô hình không đoán mù được), tỷ lệ trả lời đúng của người làm giảm xuống chỉ còn 40% đến 50%.
  3. Khi tôi bốc mẫu 19 câu tình huống Bài 2 (gồm 17 câu đang gắn mức 3 và 2 câu mức 4) để chấm lại độ khó theo 3 trục độc lập (số bước suy luận, độ sâu của bẫy pháp lý và sức nặng của 3 phương án sai), có tới 12/17 câu mức 3 bị hạ thẳng xuống mức 1. Các câu này tuy có bối cảnh nhân vật và tên Văn phòng công chứng nhưng thực chất chỉ kiểm tra trí nhớ về một con số hoặc một quy định đơn lẻ.

Nếu đặt cạnh đề kiểm tra viết 180 phút của các kỳ thi trước (như đề năm 2017, đề kỳ kiểm tra lần thứ tư và kỳ kiểm tra lần thứ năm tổ chức cuối năm 2024), sự chênh lệch hiện ra rất rõ. Một đề viết 180 phút trước đây chỉ in 07 câu hỏi lớn trên giấy (01 câu đạo đức 10 điểm và 01 đại cảnh hồ sơ 90 điểm chia làm 06 câu nhỏ), nhưng bên trong chứa từ 22 đến 25 nút thắt pháp lý độc lập: từ công chứng di chúc tại bệnh viện khi tính mạng bị đe dọa, thẩm định 5 đến 6 điều khoản trong dự thảo di chúc hoặc hợp đồng thế chấp, xử lý xung đột lợi ích theo khoản 3 Điều 141 Bộ luật Dân sự 2015 kết hợp Điều 67 Luật Doanh nghiệp 2020, cho tới việc sửa đổi, bổ sung di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng khác và tính kỷ phần bắt buộc theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015. Ở hình thức cũ, thí sinh được mang văn bản quy phạm pháp luật bằng giấy vào phòng thi mà vẫn rất dễ mất điểm nếu thiếu kỹ năng xâu chuỗi nhiều văn bản.

3. Cách tôi đang cấu trúc lại bộ đề Bài 2 trên Tokhai

Nếu giữ nguyên các câu tình huống 1 bước kèm phương án nhiễu dễ loại trừ, người ôn thi sẽ đạt 85% đến 95% khi thi thử nhưng dễ bị ngợp khi bước vào đề thi thật có phương án nhiễu sát quy định luật. Ngược lại, nếu đưa cả 50 câu đều dài 5 đến 6 điều khoản dự thảo như đề tự luận lần thứ năm vào một bài thi máy tính, thí sinh sẽ cần hơn 120 phút mới đọc hết đề và không thể hoàn thành trong 90 phút.

Để giải bài toán cân bằng này, quy trình chuẩn hóa kho Bài 2 mà tôi đang chạy trên hệ thống gồm bốn bước:

  1. Viết lại các phương án nhiễu theo cấu trúc ma trận 2x2 (hai phương án khẳng định, hai phương án phủ định kèm lý do pháp lý sát nhau) và khóa trần độ dài phương án (100 ký tự cho Bài 1, 140 ký tự cho Bài 2), giữ độ dài đáp án đúng trong dải từ 0,85 đến 1,15 lần trung bình ba phương án sai. Trên 65 câu Bài 2 đầu tiên vừa hoàn tất quy trình này, tỷ lệ câu có đáp án đúng dài nhất đã giảm từ 69,3% xuống 20,0% (13/65 câu).
  2. Hiệu chuẩn lại nhãn độ khó toàn kho theo số bước suy luận thực chất: câu chỉ cần 1 bước tra cứu trực tiếp (dù có tên nhân vật hay tổ chức hành nghề công chứng) được đưa về mức 1; mức 2 dành cho câu kết hợp quy tắc với ngoại lệ hoặc hai nút thắt pháp lý; mức 3 dành cho câu suy luận đa tầng từ 3 bước trở lên, bắt lỗi nhiều điều khoản dự thảo hoặc tính toán chia di sản thừa kế.
  3. Biên soạn bổ sung nhóm câu hỏi mô phỏng sát cấu trúc đề thi lần thứ tư và lần thứ năm nhưng đã cập nhật theo khung luật 2024 đến 2027 (như quy định tại khoản 3 Điều 58 Luật Công chứng 2024 về việc văn bản công chứng di chúc lập khi tính mạng bị đe dọa sẽ không có hiệu lực nếu sau 03 tháng hồi phục mà người lập di chúc không nộp đủ giấy tờ theo khoản 1 Điều 42, hay cấu trúc số công chứng liên tục CCGD/CCGDĐT theo Thông tư 17/2026/TT-BTP). Các tình huống còn điểm giao thoa dễ gây tranh cãi học thuật giữa khoản 2 Điều 17 và điểm c khoản 2 Điều 20 Luật Nhà ở 2023 đều được tách riêng để kiểm định lại căn cứ trước khi đưa vào đề chấm máy tự động.
  4. Thử nghiệm cơ cấu phân bổ một đề 50 câu Bài 2 trong 90 phút theo ba tầng tải lượng thời gian (tỷ lệ này hiện là thiết kế cá nhân của tôi trên hệ thống và sẽ tiếp tục được tinh chỉnh sau khi có đủ từ 20 đến 30 lượt làm thử trên bộ phương án nhiễu mới):
Tầng câu hỏi trong đề 50 câu Bài 2Số câu dự kiếnThời gian giải trung bìnhYêu cầu tư duy và kỹ năng kiểm tra
Tầng 1 (Mức 1 sau hiệu chuẩn)15 câu (30%)Khoảng 65 giây/câu (~16 phút)Tình huống tác nghiệp ngắn tại bàn công chứng, giải quyết 1 nút thắt trực tiếp nhưng 4 phương án đã khóa bẫy 2x2 để chống đoán mò.
Tầng 2 (Mức 2 sau hiệu chuẩn)25 câu (50%)Khoảng 100 giây/câu (~42 phút)Tình huống có 2 nút thắt độc lập, kết hợp quy tắc chung với ngoại lệ hoặc điểm sửa đổi mới của Luật Công chứng sửa đổi 2026, Nghị định 413/2026/NĐ-CP.
Tầng 3 (Mức 3 thực chất)10 câu (20%)Khoảng 140 giây/câu (~23 phút)Câu phân hóa sâu: thẩm định từ 3 đến 5 điều khoản trong dự thảo hợp đồng/di chúc, bắt lỗi lời chứng hoặc tính toán thừa kế nhiều bước.

Với cơ cấu 15 / 25 / 10 này, tổng thời gian đọc và xử lý toàn đề rơi vào khoảng 81 trên 90 phút (còn khoảng 9 phút để rà soát các câu đánh dấu phân vân). Thí sinh chỉ học thuộc quy tắc đơn lẻ hoặc dựa vào mẹo chọn đáp án dài sẽ dừng ở vùng 50% đến 60%, dưới vạch cắt 70%; trong khi người nắm vững kỹ năng kiểm soát hồ sơ và phát hiện điều khoản vô hiệu vẫn đủ thời gian vượt mốc 35/50 câu.

Bạn có thể trực tiếp trải nghiệm cấu trúc đề thi thử hai bài và theo dõi các đợt cập nhật câu hỏi mới tại trang Ôn thi Công chứng viên trên Tokhai, hoặc xem thêm quy định về hồ sơ dự thi tại bài Hồ sơ thi Công chứng viên lần thứ 6: Hạn nộp 20/11/2026 và quy định về phí.

Câu hỏi thường gặp về cấu trúc đề thi thử Bài 1 và Bài 2